Valipac, uw partner in het beheer van bedrijfsmatige verpakkingen.

Valipac voor de federaties, hoe werkt het?

Raadpleeg de informatie

Inleiding

Wat doet Valipac? Welke troeven biedt Valipac voor de circulaire economie?
Met welke uitdagingen krijgen we te kampen? Wat kunnen wij doen voor uw leden? Wij hebben hier de basisinformatie verzameld die nuttig kan zijn voor u als federatie.

U kunt hier ook de slides downloaden die betrekking hebben op de belangrijkste elementen op deze webpagina. Zo kunt u uw presentatie personaliseren in functie van de onderwerpen die u wilt bespreken.

Valipac, een succes-story waar we in België trots op moeten zijn.

Valipac heeft een unieke positie in Europa. We zijn de enige organisatie die zich specifiek met bedrijfsmatige verpakkingen bezighoudt. We behalen en overschreden de Europese doelstellingen op een kost-efficiënte manier.

En we doen het zeer goed: niet alleen is 80% van de op de markt gebrachte massa aan bedrijfsmatige verpakkingen vandaag herbruikbaar (3.100.0000 ton), de Belgische industrie kan nu ook bogen op een recyclagepercentage van 89,4% voor eenmalige verpakkingen (cijfers van 2019). België moet deze troef meer in de kijker zetten en trots zijn op de behaalde resultaten.

Voor meer uitgebreide informatie over Valipac, lees onze corporate brochure.

De uitgebreide producentenverantwordelijkheid. Waar gaat het over?

UPV staat voor Uitgebreide Producentenverantwoordelijkheid. Het is een concept waarbij producenten en importeurs verantwoordelijk worden gemaakt voor de gehele levenscyclus van hun producten.
De UPV op verpakkingen vindt zijn oorsprong in de Europese Richtlijn 94/62/EG (herzien door Richtlijn 2018/852/EG) die als belangrijkste ambitie heeft het volume en de schadelijkheid van de op de markt gebrachte verpakkingen te verminderen.
Deze richtlijn is omgezet in de drie gewestelijke wetgevingen om het “Samenwerkingsakkoord” in het leven te roepen en heeft geleid tot twee beheersorganismen: Fost Plus voor huishoudelijke verpakkingen en Valipac voor bedrijfsmatige verpakkingen. België is het enige Europese land dat een specifieke organisatie voor bedrijfsmatige verpakkingen heeft en dat de meeste Europese landen bedrijfsmatige verpakkingen niet in hun rapporteringssystemen hebben opgenomen.
Fost Plus en Valipac rapporteren aan de Interregionale verpakkingscommissie, die belast is met het toezicht en het verlenen van de respectieve erkenningen van de 2 organisaties.

Welke recyclagedoelstellingen legt het samenwerkingsakkoord op?

Het samenwerkingsakkoord van 5 maart 2020 legt de recyclagedoelstellingen vast voor huishoudelijke en bedrijfsmatige verpakkingen voor de periode 2021 – 2030.
Deze doelstellingen zijn aanzienlijk hoger dan de doelstellingen die op Europees niveau zijn vastgelegd.

Materiaal Huidige doelstelling (België) Doelstelling 2025 (Europa) Doelstelling 2030 (Europa) Doelstelling vanaf 2021 (België)
Glas 60% 70% 75% 90%
Papier/karton 60% 75% 85% 90%
Ferro metalen 50% 70% 80% 90%
Aluminium / 50% 60% 75%
Plastic* 30% 50% 55% 50%
Hout 15% 25% 30% 80%
Totaal 80% 65% 85%

* voor huishoudelijke plastic verpakkingen zijn de te behalen percentages 65% in 2023 en 70% in 2030. Voor bedrijfsmatige plastic verpakkingen zijn de te behalen percentages 55% in 2023 en 65% in 2030

Wat zijn de verschillen tussen het Fost Plus systeem en het Valipac systeem?

Hoeveel verpakkingen komen jaarlijks op de Belgisch markt?

Huishoudelijke verpakkingen krijgen veel aandacht bij de politische wereld, de media en de burgers. Maar wist u dat er jaarlijks even veel bedrijfsmatige verpakkingen op de Belgische markt komen als huishoudelijke verpakkingen?

 

Hoewel de doelstellingen dezelfde zijn, verschillen de systemen vanuit operationeel oogpunt. Fost Plus kent de inzamel- en recyclage markten toe. Valipac past de principes van de vrije markt toe.

VALIPAC Fost Plus
Bedrijfsmatige verpakkingen/verpakkingsafval Huishoudelijke verpakkingen/verpakkingsafval
Geconsolideerde info per ophaler Registratie van alle inkomende vrachten
Overeenkomsten met privé-ophalers Openbare aanbestedingen
Gebaseerd op bestaande ophaalsystemen Wijst de markten toe
Dekking van de kosten op macro-economisch niveau, Dekking van de totale kosten
De ophalers blijven eigenaars van het opgehaald materiaal Fost Plus wordt eigenaar van een deel van het opgehaald materiaal en geniet van hun verkoop
B2B B2C

De oprichting van twee aparte organisaties is een keuze van de industrie. Wij geloven echt dat er nood is aan twee organisaties omdat de problematieken een totaal andere aanpak, kennis en kunde vereisen. Ook al gaat het bij beiden om verpakkingsafval, de doelgroepen zijn verschillend, wat een totaal andere aanpak vereist. Bovendien stuurt Fost Plus de inzamel- en recyclagemarkten van het afval, terwijl Valipac met partners samenwerkt. Het zou dus ons inziens zeker niet efficiënter zijn om alles samen te voegen.

 

Wat zijn de principes van het Valipac-systeem?

Valipac is in 1997 opgericht op initiatief van het Belgische bedrijfsleven. We functioneren via een participatiemodel, gebaseerd op overleg tussen de verschillende belanghebbende partijen: sectorfederaties, overheden en werkgeversorganisaties maken deel uit van hun besluitvormingsorganen.

Binnen het kader van de v.z.w.-wetgeving is Valipac vrij om de omvang en samenstelling van haar bestuursorganen te bepalen. De samenstelling van de Raad van Bestuur wordt bepaald door de omvang van de tonnage van de bedrijven en de sectoren die binnen Valipac zijn vertegenwoordigd. Er is ook een vertegenwoordiging van zuiver ontpakkers, ophalers en recycleurs. De verschillende beroepsorganisaties (VOKA, UWE, BECI, VBO) zijn ook vertegenwoordigd in de Raad van Bestuur van Valipac.

 

Hoe worden de recyclagepercentages van Valipac berekend?

Valipac verzamelt zelf geen afval maar verzamelt en analyseert data rondom bedrijfsmatig verpakkingsafval. De 7.000 klanten van Valipac brengen ongeveer 750.000 ton eenmalige verpakkingen en 3.100.000 ton herbruikbare verpakkingen op de Belgische markt, waarvan 698.000 ton bedrijfsmatig verpakkingsafval wordt gerecycleerd door de 220 ophalers aangesloten bij Valipac.
In 2018 werd 89,4% bedrijfsmatig verpakkingsafval gerecycleerd en 97,2 % wordt gevaloriseerd (recyclage + energetische valorisatie).

Wat zijn de resultaten van Valipac voor het referentiejaar 2019?

Hebben de diensten van Valipac ook betrekking op uw leden?

Uw troef als federatie? Uw leden oplossingen aanreiken. Zeker in het kader van de erg complexe wetgeving kunt u hen in de eerste plaats helpen te bepalen of zij onder deze verplichting vallen of niet. Vraag hen simpelweg een anonieme test te doen.

Wijst het resultaat op dat uw lid onder deze verplichting valt? Nodig hem dan uit contact op te nemen met een van onze klantenadviseurs op het nummer +32 (0)2 456 83 10 of via mail naar info@valipac.be.

 

In januari en februari zit Valipac samen met zijn klanten om hen te helpen met hun jaarlijkse aangifte.

  • Buiten deze periodes kunnen uw leden onze Aangiftegids raadplegen, of contact opnemen met onze klantenadviseurs op het nummer +32 (0)2 456 83 10 of via mail naar info@valipac.be.

In 2021, als gevolg van de coronacrisis, zullen deze opleidingen plaatsvinden via videoconferentie. De data worden weergegeven op de opleidingspagina.

Premies voor uw leden en om beter te sorteren

Hoe beter de bedrijfsmatige verpakkingen aan de bron worden gesorteerd, hoe makkelijker het is voor Valipac om de opgelegde recyclagecijfers voor zijn leden te behalen. Daarom willen wij de bedrijven die sorteren financieel ondersteunen.

Deze premies zijn niet afkomstig van overheidssubsidies, maar van de bijdrage die de klanten aan Valipac betalen. Resultaat? In 2020 kregen 38.000 bedrijven een financiële incentive van Valipac voor een bedrag van 7.148.000 €.

Raadpleeg onze pagina over de premies voor alle details over bedragen en toekenningsvoorwaarden.  Anderzijds kan u onze specifieke folder onder uw leden verdelen via de verschillende communicatiekanalen die u gebruikt.

valipac prime

Tools en advies van Valipac om bedrijfsafval makkelijker te sorteren.

Gemiddeld bevat ongesorteerd restafval van bedrijven nog steeds 50% nuttig te gebruiken materiaal dat gerecycleerd kon worden als het bij de bron was gesorteerd. Het merendeel van deze materialen moet ook verplicht worden gesorteerd in de drie gewesten.

In dit verband staan we erop dat onze leden en leden van de federaties samenwerken met een bij Valipac aangesloten ophalers. Deze bedrijven bieden de garantie dat uw afval in overeenstemming met de milieuwetgeving wordt verwerkt. De ingezamelde tonnages zijn ook opgenomen in de cijfers van Valipac en laten ons toe om de recyclagepercentages te optimaliseren.

Om bedrijven hierbij te helpen, ontwikkelde Valipac de website iksorteerinmijnbedrijf.be. Deze website biedt een antwoord op talloze vragen: welke afvalstromen moeten verplicht worden gesorteerd, hoe sorteren, welke ophaler inschakelen enz. De gebruiker van de website kan ook gratis communicatiemateriaal bestellen of downloaden. Tot slot kan de gebruiker ook zijn sorteerkennis testen aan de hand van 3 ludieke en educatieve spelletjes.

Onze sorteerbarometer voor bedrijven.

ordinateur barometres

Valipac inventariseert en analyseert sinds 2018 de productie van 15 afvalstromen bij bedrijven. In 2019 hebben we de rapportering naar 16 stromen uitgebreid. Vandaag beschikken we dus over data m.b.t. 2017, 2018 en 2019. Deze gegevens worden via onze Insights-tool gedeeld met de ophalers die aangesloten zijn bij Valipac, zodat ze kunnen bepalen hoeveel potentieel hun klanten nog verder hebben op het vlak van sorteren.

Wij gebruiken deze gegevens ook om gerichte communicatieacties en operationele projecten te ontwikkelen om de selectieve inzameling in bedrijven een boost te geven.

Voor de gedetailleerde resultaten voor het referentiejaar 2018, bekijk ons jaarverslag 2019.

Uw federatie kan ook een benchmarkanalyse aanvragen om een prestatieoverzicht op te stellen van uw sector op het gebied van afvalproductie en -sortering. Voor meer informatie over dit onderwerp kunt u contact opnemen met Valipac door een e-mail te sturen naar info@valipac.be

Welke garanties heeft Valipac op de recyclage?

Controle op de gerapporteerde hoeveelheden

Valipac maakt zich sterk dat haar cijfers en analyses correct zijn. Onze meerwaarde zit ook net in het juist adviseren van de hele keten op basis van gedetailleerde cijfers. De gerapporteerde cijfers worden gecontroleerd door een team van 8 medewerkers. Bovendien worden de cijfers nog eens extra één keer per jaar door onafhankelijke expertenkantoren geauditeerd.

Valipac voert elk jaar controles uit op de door de ophalers gerapporteerde gegevens en op de kwaliteit van de door hen gedeclareerde stromen. Alle ophalers worden jaarlijks gecontroleerd door Valipac en door een extern kantoor. De kwaliteit van de stromen wordt ook elk jaar gecontroleerd door een extern bureau dat samenstellingsanalyses of visuele inspecties uitvoert. Jaarlijks worden bijna 640 administratieve controles en 250 kwaliteitscontroles uitgevoerd.

Traceerbaarheid van het bedrijfsmatig verpakkingsafval

In 2020 heeft Valipac contracten afgesloten met 8 grote Europese traders die 85% het geëxporteerd volume aan bedrijfsmatig plastic verpakkingsafval vertegenwoordigen: Broeckx Plastic Recycling, De Paauw Plastic Recycling, Fremo, Gemini, Kras Recycling, Peute Recycling, RVG Rohstoff (Fischer) en Synergy Tradeco.

Deze bedrijven werken volledig in lijn met de Europese normen en willen langs deze weg een bijdrage leveren tot een transparantere afvalketen. Van deze bedrijven krijgt Valipac dan ook toegang tot alle data over hun klanten in België, de hoeveelheid plastic verpakkingsafval, de kwaliteit ervan en de recyclagebedrijven waar zij het naartoe brengen.

Op basis van de input van de ophalers en nu ook de traders heeft Valipac vandaag een duidelijk zicht op 90% van de recyclagemarkt van plastic bedrijfsmatige verpakkingen. Van de 58,8 kT bedrijfsmatige plastic verpakkingen die aan Valipac werden gedeclareerd, werd 37% binnen de Europese Unie gerecycleerd (België, Nederland en Frankrijk), 35% in Azië (Vietnam, Maleisië en Indonesië) en 17% in Turkije. In totaal ging ons plastic bedrijfsafval naar 31 landen.

Om toe te zien op de kwaliteit van de eigenlijke recyclage, en van zodra de situatie het toelaat, zal Valipac zijn controles bij de lokale recycleurs opdrijven en staan er ook audits bij de traders op het programma.

Het doel op termijn is om een accreditatiesysteem op te zetten dat volledige transparantie in hun werkwijze garandeert en ervoor zorgt dat ons afval alleen via “geaccrediteerde” traders verhandeld wordt.

Waarom wordt plastic afval überhaupt geëxporteerd?

Hierin spelen verschillende factoren mee, maar een belangrijke reden is omdat er ook een grotere afzetmarkt is in deze landen voor gerecycleerde materialen die grondstoffen vormen voor nieuwe materialen.

Op dit moment is de afzetmarkt voor gerecycleerde materialen in Europa nog te klein. We zijn volop bezig om ook in Europa een grotere afzetmarkt te creëren voor gerecycleerde materialen en deze als grondstoffen in te zetten voor nieuwe materialen. Zo is Valipac erin geslaagd om kwalitatieve krimphoezen te ontwikkelen uit gerecycleerd materiaal.

In principe zijn de lokale overheden verantwoordelijk voor de controles bij de recyclagebedrijven. Valipac heeft geen machtiging om in het buitenland te controleren. Desondanks organiseren we jaarlijks visuele inspecties op de sites van haar aangesloten ophalers om de kwaliteit van het uitgaand materiaal te controleren. Bovendien gaan we geregeld ter plaatse kijken waar het bedrijfsmatig plastic verpakkingsafval van Belgische oorsprong wordt verwerkt.

Uitdagingen voor Valipac en rol in de circulaire economie

Een van de grootste uitdagingen voor Valipac en de hele industrie is het verbeteren van de recyclage van plastic. Deze verbetering zullen we alleen bereieken als alle spelers in de waardeketen actief samenwerken. Naast deze problematiek krijgt Valipac ook af te rekenen met andere uitdagingen.

Valipac wil deze uitdagingen aangaan door het co-responsabiliseren van alle stakeholders in de waardeketen.

 

Uitdaging 1

Het recyclagecijfer verhogen

Europa legt een verhoging op van de recyclagecijfers voor afval. Het nieuwe Samenwerkingsakkoord, die de problematiek van de huishoudelijke en bedrijfsmatige verpakkingen regelt voor de drie Belgische gewesten, legt heel ambitieuze recyclagedoelstellingen voor de komende jaren.

Deze overeenkomst voorziet in het geleidelijk optrekken van de minimumdrempel voor de recyclage van bedrijfsmatige plastic verpakkingen: 50% in 2021, 55% in 2023 en 65% in 2030.  We staan voor een grote uitdaging en alle partijen bij dit proces zullen moeten worden betrokken.

Wat doen we al?

  • Ontwikkeling van een business intelligence tool voor afvalinzamelaars (identificatie van het potentieel voor een betere sortering),
  • Sensibiliseringscampagnes,
  • Direct Mailing,
  • Onze website gewijd aan het sorteren in bedrijven Iksorteerinmijnbedrijf.be,
  • Operationele projecten ter ondersteuning van de selectieve inzameling:
    • Clean Site System
    • EPS (isomo)
    • Spanbanden
    • Big-bags
    • Foam

ACTIES VAN VALIPAC

icon deballeurs
Afvalproducenten

Naast gerichte communicatieacties om bedrijven te stimuleren hun verpakkingsafval (beter) te sorteren, werkt Valipac momenteel met enkele ophalers aan een systeem voor de automatische herkenning van recycleerbare materialen in restafvalcontainers.

De bedoeling op termijn zou zijn om de verkregen resultaten te delen met de bedrijven om hen bewust te maken van hun sorteergedrag.

icon collecteurs
Ophalers

Ophalers spelen een belangrijke rol in het stimuleren van het sorteergedrag bij hun klanten. De ophalers moeten ook medeverantwoordelijk zijn voor het bereiken van de aan Valipac opgelegde recyclagedoelstellingen door de selectieve inzameling bij hun klanten te verhogen.

Uitdaging 2

De traceerbaarheid verzekeren om de recyclage te garanderen

Tot begin 2018 was China de belangrijkste afnemer van bedrijfsmatig plastic verpakkingsafval. Toen China zijn grenzen sloot voor de invoer van afval, schoten de installaties in Zuidoost-Azië als paddenstoelen uit de grond om ons afval te verwerken, waardoor de traceerbaarheid afnam. In afwachting dat Europa de infrastructuur op poten zet die nodig is om haar afval te verwerken, moeten we de traceerbaarheid naadloos kunnen garanderen.

Wat doen we al?

  • Overeenkomsten met de traders waarbij ze zich ertoe verbinden de (eind)bestemmingen van het Belgisch verpakkingsafval te communiceren,
  • Cartografie van 90% van de recyclagemarkt van bedrijfsmatig plastic verpakkingsafval.

ACTIES VAN VALIPAC

icon traders
Traders

Op basis van de door de ophalers en traders verstrekte informatie heeft Valipac nu een duidelijke visie op 90% van de recyclagemarkt van bedrijfsmatig plastic verpakkingsafval.

In de komende maanden zullen we streven naar maximale traceerbaarheid, niet alleen voor plastic maar ook voor andere materialen.

Om de kwaliteit en de effectiviteit van de recyclage zelf te controleren, zal Valipac haar controles bij de lokale recycleurs versterken en zijn er ook audits bij de traders gepland.

icon collecteurs
Ophalers

Ons doel is om aangesloten ophalers te stimuleren om de transparantie in termen van bestemmingen te vergroten. We overwegen om de kennis van de bestemmingen te koppelen aan de toewijzing van de premies aan de klanten van de ophalers.

Uitdaging 3

Lokale recyclage stimuleren

Het exporteren van bedrijfsmatig plastic verpakkingsafval naar Azië of Turkije is geen duurzame oplossing.

Om de recyclagesector voor plastic op lokaal niveau naar een hoger niveau te tillen, moet aan twee essentiële voorwaarden worden voldaan:

  • zorgen voor voldoende en constante aanvoeren
  • afzet garanderen voor gerecycleerde materialen

Het ontwikkelen van lokale recyclagecapaciteit is een langdurig proces en daarom leggen we nu al de basis.

ACTIES VAN VALIPAC

Traders

De auditkosten zijn beduidend hoger als de recycleur gevestigd is in Azië of Turkije en niet in België of de periférie.

We willen de lokale recyclage stimuleren door de auditkosten te internaliseren.

icon recycleurs
Recycleurs

We willen de lokale recyclage bevorderen met behoud van de basisprincipes van het Valipac-systeem.

We voeren projecten uit om de kwaliteit van gerecyclede materialen te verbeteren en zijn op zoek naar hoogwaardige recyclagetoepassingen voor gerecyclede materialen.

Uitdaging 4

Recycleerbaarheid en circulariteit promoten

Onze bedrijven investeren al jaren in de ontwikkeling van milieuvriendelijkere huishoudelijke verpakkingen. Voor bedrijfsmatige verpakkingen trappelen we nog steeds ter plaatse, meestal door een gebrekkige kennis van de recyclageprocessen. De bedrijfsmatige plastic verpakkingen moeten nu voldoen aan criteria waarmee een hoogwaardige recyclage mogelijk wordt.

Wat doen we al?

  • Verpakkingsdiagnoses
  • Demonstratieprojecten:
    • Circulaire krimphoezen met 50% plasticafval afkomstig van selectieve inzamelingen bij bedrijven
    • Circulaire stretchfolie met 25% plasticafval afkomstig van selectieve inzamelingen bij bedrijven
    • Circulaire inkten die tijdens het recyclageproces neutraliseren.

ACTIES VAN VALIPAC

icon responsable emballage
Verpakkingsverantwoordelijken

We werken momenteel aan de ontwikkeling van richtlijnen die de recycleerbaarheid van transportverpakkingen definiëren.

In de internationale verpakkingscontext is het belangrijk dat deze richtlijnen op Europees niveau worden ondersteund.

Tegelijkertijd willen we het gebruik van niet-recyclebare verpakkingen ontmoedigen. Ecomodulatieprincipes zullen worden toegepast om onze klanten te stimuleren om recycleerbare verpakkingen te gebruiken.

icon producteurs
Verpakkingsproducenten

Om de ontwikkeling van recyclagefililères op lokaal niveau te vergemakkelijken, werken we aan het vergroten van de afzetmogelijkheden voor gerecyclede materialen.

We willen de producenten van verpakkingen aanmoedigen om verpakkingen met gerecycleerde inhoud in hun gamma aan te bieden. Hiervoor zal een systeem van certificering van gerecycleerde inhoud moeten worden ingevoerd.

Er lopen momenteel veel projecten om de integratie van gerecycleerde inhoud te bevorderen. Samen met onze partners hebben we onder andere krimphoezen ontwikkeld die gemaakt zijn van 50% van de plasticfolie uit selectieve inzameling in bedrijven.

Om meer te weten te komen over deze innovatie en al onze realisaties in de circulaire economie, bezoek je onze projectenpagina.